เลนส์แว่นราคาหลักร้อยกับหลักพัน ต่างกันตรงไหน? แพงกว่าแล้วดีกว่าจริงไหม?

เลนส์หลักร้อย vs หลักพัน ต่างกันตรงไหน?

เวลาไปตัดแว่น หลายคนน่าจะเคยสงสัยว่า

“ค่าสายตาก็เท่ากัน แล้วทำไมเลนส์บางคู่ราคาไม่กี่ร้อย แต่บางรุ่นราคาหลักพัน?”

จริง ๆ แล้วเลนส์แว่นไม่ได้ต่างกันแค่ยี่ห้อหรือราคา แต่ยังมีรายละเอียดอีกหลายอย่าง เช่น

ความบางของเลนส์ คุณภาพของผิวเลนส์ การลดแสงสะท้อน ความทนต่อคราบและรอย รวมถึงเทคโนโลยีที่ใช้ในการออกแบบเลนส์

แต่มีเรื่องหนึ่งที่อยากให้เข้าใจก่อนเลยว่า

เลนส์แพงกว่า ไม่ได้หมายความว่าจะเหมาะกับทุกคนมากกว่าเสมอไป

บางคนใช้เลนส์พื้นฐานก็เพียงพอแล้ว ขณะที่บางคนอาจได้ประโยชน์จากเลนส์ที่มีคุณสมบัติเพิ่มขึ้น

1. สิ่งที่เห็นง่ายที่สุด คือ “ความหนาของเลนส์”

ลองนึกภาพคนสองคนที่มีค่าสายตาสั้นเท่ากัน

คนแรกเลือกเลนส์ทั่วไป ส่วนอีกคนเลือกเลนส์ที่ใช้วัสดุที่สามารถทำให้เลนส์บางลงได้

แม้ว่าค่าสายตาจะเท่ากัน แต่เมื่อใส่ในกรอบแว่นแบบเดียวกัน ความหนาของขอบเลนส์อาจต่างกัน

เลนส์ที่ทำให้บางลงได้มากกว่ามักมีราคาสูงขึ้น เพราะใช้วัสดุที่สามารถหักเหแสงได้มากกว่า จึงไม่จำเป็นต้องใช้เนื้อเลนส์หนามากเพื่อแก้ค่าสายตาเดียวกัน

เวลาเลือกร้านแว่น เราจึงอาจเห็นตัวเลข เช่น

1.50 / 1.56 / 1.60 / 1.67 / 1.74

ตัวเลขเหล่านี้เรียกว่า ดัชนีหักเหของเลนส์

ไม่ต้องจำศัพท์ก็ได้ครับ ให้เข้าใจง่าย ๆ ว่า

โดยทั่วไป ตัวเลขยิ่งสูง ก็ยิ่งมีโอกาสทำเลนส์ให้บางลงได้มากขึ้น

โดยเฉพาะคนที่มีค่าสายตาค่อนข้างสูง

แต่ไม่ได้หมายความว่าทุกคนต้องเลือกตัวเลขสูงที่สุด เพราะถ้าค่าสายตาไม่ได้สูงมาก ความแตกต่างของความหนาอาจไม่ชัดเจนจนคุ้มกับราคาที่เพิ่มขึ้น

2. เลนส์ราคาแพงขึ้น อาจไม่ได้แค่ “บางขึ้น”

อีกเรื่องที่ทำให้ราคาแตกต่างกันคือ วิธีการออกแบบตัวเลนส์

เปรียบเทียบง่าย ๆ เหมือนรองเท้าครับ

รองเท้าคู่หนึ่งเป็นไซซ์มาตรฐานที่ผลิตมาให้คนทั่วไปใช้ได้

แต่อีกรุ่นหนึ่งอาจได้รับการออกแบบให้เข้ากับรูปเท้าหรือลักษณะการใช้งานมากขึ้น

เลนส์แว่นก็คล้ายกัน

เลนส์พื้นฐานถูกออกแบบมาเพื่อใช้งานทั่วไป ส่วนเลนส์บางรุ่นใช้คอมพิวเตอร์ช่วยคำนวณรายละเอียดบนผิวเลนส์มากขึ้น เพื่อช่วยให้ผู้สวมใส่มองผ่านบริเวณต่าง ๆ ของเลนส์ได้เหมาะสมกับการใช้งานมากขึ้น

เรื่องนี้อาจมีความสำคัญมากขึ้นสำหรับคนที่

• มีค่าสายตาค่อนข้างสูง

• มีสายตาเอียง

• ใส่แว่นตลอดวัน

• ใช้แว่นทำงานเฉพาะทาง

• หรือใช้เลนส์โปรเกรสซีฟ

ดังนั้นเลนส์ที่ราคาสูงขึ้นบางรุ่น จึงไม่ได้แพงขึ้นเพราะ “บางกว่า” อย่างเดียว แต่อาจมีเทคโนโลยีในการออกแบบเลนส์เพิ่มเติมด้วย

3. สิ่งที่หลายคนมองไม่เห็น แต่ใช้ทุกวัน คือ “สารเคลือบเลนส์”

เวลาเลือกเลนส์ หลายคนอาจสนใจแค่ค่าสายตาหรือความบาง

แต่สิ่งที่เราสัมผัสและใช้งานอยู่ทุกวันจริง ๆ คือ ผิวด้านนอกของเลนส์

เลนส์แต่ละรุ่นอาจมีการเคลือบผิวไม่เหมือนกัน

บางรุ่นเป็นการเคลือบพื้นฐาน ขณะที่บางรุ่นมีระบบเคลือบหลายชั้น เพื่อเพิ่มคุณสมบัติต่าง ๆ เช่น

• ช่วยลดแสงสะท้อน

• ช่วยให้ผิวเลนส์ทนต่อรอยมากขึ้น

• ลดการเกาะของคราบมัน

• ลดการเกาะของหยดน้ำ

• ทำความสะอาดง่ายขึ้น

ลองนึกถึงหน้าจอโทรศัพท์ครับ

กระจกหน้าจอธรรมดากับหน้าจอที่มีการเคลือบผิวอย่างดี เวลาสัมผัสหรือเช็ดคราบมัน ความรู้สึกและความสะอาดอาจแตกต่างกัน

เลนส์แว่นก็คล้ายกัน

อย่างไรก็ตาม คำว่า “กันรอย” ไม่ได้หมายความว่าเลนส์จะไม่มีวันเป็นรอย

การเคลือบเพียงช่วยเพิ่มความทนทาน หากนำเสื้อ กระดาษทิชชูหยาบ หรือผ้าที่มีเม็ดฝุ่นมาเช็ดเลนส์ ก็ยังมีโอกาสทำให้เกิดรอยได้

“เลนส์ไม่ได้มีแค่เนื้อเลนส์ แต่ยังมีชั้นเคลือบผิวที่ช่วยเพิ่มคุณสมบัติในการใช้งาน”

 

4. แล้วคำว่า “ลดแสงสะท้อน” สำคัญอย่างไร?

ลองยืนใต้หลอดไฟแล้วมองแว่นของใครสักคน

บางครั้งเราจะเห็นแสงจากหลอดไฟสะท้อนอยู่บนหน้าเลนส์จนมองเห็นดวงตาไม่ชัด

การเคลือบลดแสงสะท้อน หรือที่หลายคนคุ้นกับคำว่า มัลติโค้ท จะช่วยลดแสงที่สะท้อนกลับจากผิวเลนส์

ข้อดีคือ เวลามองผ่านเลนส์อาจรู้สึกสบายขึ้นในบางสภาพแสง และเมื่อคนอื่นมองหน้าเรา ก็จะมองเห็นดวงตาได้ชัดขึ้น เพราะแสงสะท้อนบนหน้าเลนส์ลดลง

คุณสมบัตินี้อาจมีประโยชน์กับคนที่

• ขับรถตอนกลางคืน

• ทำงานในสถานที่ที่มีแสงไฟหลายจุด

• ใช้หน้าจอเป็นเวลานาน

• หรือไม่ชอบแสงสะท้อนบนหน้าเลนส์

คุณภาพของการเคลือบจึงเป็นอีกเรื่องหนึ่งที่ควรพิจารณา ไม่ใช่ดูเฉพาะความบางของเลนส์เท่านั้น

5. เลนส์บางรุ่นวัดละเอียดกว่าแค่ค่าสายตา

เวลาเราตัดแว่นทั่วไป จะมีข้อมูลสำคัญ เช่น

สายตาสั้นเท่าไร
สายตายาวเท่าไร
มีสายตาเอียงหรือไม่

แต่สำหรับเลนส์บางประเภท ยังสามารถนำข้อมูลเพิ่มเติมมาช่วยในการออกแบบ เช่น

• ระยะห่างระหว่างรูม่านตา

• ตำแหน่งรูม่านตาเมื่อใส่กรอบจริง

• ความสูงของดวงตาในกรอบ

• ตำแหน่งและองศาของกรอบเมื่ออยู่บนใบหน้า

พูดง่าย ๆ คือ

แทนที่จะรู้เพียงว่า

“สายตาของเรามีค่าเท่าไร”

ระบบยังดูเพิ่มเติมว่า

“เวลาเราใส่แว่นจริง ๆ ดวงตาอยู่ตรงตำแหน่งไหนเมื่อเทียบกับตัวเลนส์”

ข้อมูลเหล่านี้มีความสำคัญมากขึ้นสำหรับเลนส์บางประเภท โดยเฉพาะเลนส์โปรเกรสซีฟและเลนส์ที่มีการออกแบบเฉพาะบุคคล

6. ถ้าเป็นเลนส์โปรเกรสซีฟ ราคายิ่งต่างกันได้มาก

เลนส์โปรเกรสซีฟ คือเลนส์ที่รวมการมองหลายระยะไว้ในเลนส์คู่เดียว

ด้านบนใช้สำหรับมองไกล
ตรงกลางใช้สำหรับมองระยะกลาง
ด้านล่างใช้สำหรับมองใกล้

ฟังดูเหมือนง่าย แต่การทำให้ทั้งสามระยะอยู่ในเลนส์เดียวกันและใช้งานได้สบาย ต้องอาศัยการออกแบบที่ค่อนข้างละเอียด

นี่จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมเลนส์โปรเกรสซีฟจึงมีราคาตั้งแต่ระดับเริ่มต้นไปจนถึงราคาค่อนข้างสูง

รุ่นที่สูงขึ้นอาจมีการออกแบบพื้นที่การมองให้เหมาะกับผู้ใช้มากขึ้น ลดบริเวณที่รู้สึกพร่าด้านข้าง หรือมีการนำข้อมูลของผู้สวมใส่มาช่วยในการออกแบบมากขึ้น

ดังนั้น เวลาเปรียบเทียบราคาเลนส์โปรเกรสซีฟ ไม่ควรถามเพียงว่า

“อันนี้ราคาเท่าไร?”

แต่ควรถามเพิ่มว่า

“แต่ละรุ่นต่างกันตรงไหน และสิ่งที่ต่างนั้นเหมาะกับการใช้งานของเราหรือไม่?”

7. แล้วเลนส์ราคาหลักร้อยไม่ดีหรือ?

ไม่ใช่ครับ

นี่เป็นเรื่องสำคัญมากที่อยากให้เข้าใจ

เลนส์ราคาหลักร้อยไม่ได้หมายความว่าเป็นเลนส์ที่ไม่ดี

หากคุณ

• มีค่าสายตาไม่สูงมาก

• ใช้เลนส์ชั้นเดียวทั่วไป

• ไม่ได้ต้องการเลนส์บางเป็นพิเศษ

• ใช้เป็นแว่นสำรอง

• หรือมีงบประมาณจำกัด

เลนส์พื้นฐานที่ได้ค่าสายตาถูกต้อง วัดตำแหน่งอย่างเหมาะสม และประกอบแว่นได้ถูกต้อง ก็สามารถใช้งานได้ดีครับ

สิ่งสำคัญจึงไม่ใช่แค่ว่า

“แพงหรือถูก”

แต่คือ

“เหมาะกับผู้ใช้หรือไม่”

8. แล้วใครบ้างที่อาจได้ประโยชน์จากการเพิ่มงบ?

คุณอาจลองพิจารณาเลนส์ระดับที่สูงขึ้น หาก

• มีค่าสายตาค่อนข้างสูง

• ต้องการให้เลนส์บางลง

• ใส่แว่นตั้งแต่เช้าถึงเย็น

• รำคาญแสงสะท้อน

• ขับรถตอนกลางคืนบ่อย

• อยากได้เลนส์ที่เช็ดคราบง่ายขึ้น

• ใช้เลนส์โปรเกรสซีฟ

• หรือต้องการเลนส์ที่ออกแบบให้เหมาะกับการใช้งานมากขึ้น

แต่ไม่ได้หมายความว่าจะต้องเลือกรุ่นแพงที่สุดเสมอไป

เวลาไปตัดแว่น ควรถามอะไร?

ถ้าเราไม่รู้เรื่องเลนส์เลย ก็ไม่ต้องกังวลครับ

ลองถามร้านแว่นง่าย ๆ เพียง 4 ข้อ

1. เลนส์ตัวนี้เหมาะกับค่าสายตาของผมหรือไม่?

2. ถ้าเพิ่มเงินขึ้นไปอีกหนึ่งรุ่น ผมจะได้อะไรเพิ่ม?

3. สิ่งที่เพิ่มขึ้น ผมจะรู้สึกถึงความแตกต่างตอนใช้งานจริงหรือไม่?

4. จากลักษณะการใช้งานของผม จำเป็นต้องเลือกรุ่นนี้ไหม?

ร้านแว่นควรสามารถอธิบายได้ว่า

ทำไมถึงแนะนำเลนส์รุ่นนี้

มากกว่าบอกเพียงว่า

“ตัวแพงกว่าดีกว่า”

สรุปง่าย ๆ

เลนส์ราคาหลักร้อยกับหลักพัน ไม่ได้ต่างกันเพียงเพราะยี่ห้อ

ราคาที่เพิ่มขึ้นอาจมาจาก

ความบางของเลนส์ + การออกแบบเลนส์ + คุณภาพของสารเคลือบ + ความทนทาน + การปรับให้เหมาะกับผู้ใช้งาน

แต่คำถามสำคัญที่สุดไม่ใช่

“เลนส์ไหนแพงที่สุด?”

แต่ควรถามว่า

“เลนส์แบบไหนเหมาะกับสายตาและชีวิตประจำวันของเราที่สุด?”

เพราะบางคนใช้เลนส์พื้นฐานก็เพียงพอแล้ว

ขณะที่บางคนอาจคุ้มกว่าที่จะเพิ่มงบ เพื่อให้ได้เลนส์ที่บางลง ดูแลรักษาง่ายขึ้น ลดแสงสะท้อนได้ดีขึ้น หรือเหมาะกับรูปแบบการใช้สายตามากขึ้น

ที่ January Optical เราอยากให้ลูกค้าเข้าใจว่า เงินที่จ่ายเพิ่มไปนั้น ได้อะไรเพิ่มขึ้น และจำเป็นกับการใช้งานจริงหรือไม่ เพื่อให้สามารถเลือกเลนส์ได้เหมาะกับทั้งค่าสายตา การใช้งาน และงบประมาณของตัวเอง

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

1. Pillay R, Hansraj R, Rampersad N.
   Historical Development, Applications and Advances in Materials Used in Spectacle Lenses and Contact Lenses.
   Clinical Optometry. 2020;12:157–167.
   ใช้อ้างอิงข้อมูลเกี่ยวกับวัสดุเลนส์ พลาสติก High Index การเคลือบผิวเลนส์ และพัฒนาการของเลนส์สายตา
   อ่านบทความจาก PubMed Central
   อ่านจากวารสาร Clinical Optometry

2. ZEISS Vision Care — Eyeglass Lens Ingredients
   ข้อมูลเกี่ยวกับค่าดัชนีหักเหของเลนส์ เช่น 1.50, 1.60, 1.67 และ 1.74 รวมถึงผลต่อความหนาและน้ำหนักของเลนส์
   ZEISS – Eyeglass Lens Ingredients

3. ZEISS Vision Care — Single Vision Lenses
   ข้อมูลเกี่ยวกับเลนส์แบบมาตรฐาน เลนส์ Aspheric, Freeform และเลนส์ที่ออกแบบโดยคำนึงถึงตำแหน่งการสวมจริงของผู้ใช้
   ZEISS – Single Vision Lenses

4. HOYA Vision Care — Anti-Reflective Coatings
   ข้อมูลเกี่ยวกับสารเคลือบลดแสงสะท้อน ความทนต่อรอย การลดการเกาะของน้ำ ฝุ่น และคราบบนผิวเลนส์
   HOYA Vision Care – การเคลือบผิวเลนส์

หมายเหตุ: ข้อมูลในบทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับเลนส์สายตา คุณสมบัติของเลนส์แต่ละรุ่นอาจแตกต่างกันตามผู้ผลิต รุ่นเลนส์ ค่าสายตา กรอบแว่น และลักษณะการใช้งาน ควรเลือกเลนส์ให้เหมาะสมกับแต่ละบุคคล